سند جامع اولویت‌های پژوهشی و نقشه راه پژوهشکده
افق پنج‌ساله ۱۴۰۵–۱۴۰۹

پژوهشکده انکولوژی، هماتولوژی و سل‌تراپی — دانشگاه علوم پزشکی تهران

Comprehensive Research Priorities Document & Strategic Roadmap (2026–2030)
Research Institute for Oncology, Hematology and Cell Therapy (RIOHCT) — Tehran University of Medical Sciences

مشخصات و جایگاه پژوهشکده

Identity & Positioning of the Institute

نام پژوهشکده	پژوهشکده انکولوژی، هماتولوژی و سل‌تراپی
دانشگاه	دانشگاه علوم پزشکی تهران
سال تأسیس	۱۳۹۷
مراکز تحقیقاتی زیرمجموعه	۱) مرکز تحقیقات هماتولوژی، انکولوژی و پیوند مغز استخوان ۲) مرکز تحقیقات سرطان‌های سلول‌های خونساز / بدخیمی‌های سلول‌های خونساز ۳) مرکز تحقیقات سلول‌درمانی و پیوند سلول‌های بنیادی خونساز
حوزه فعالیت	بالینی، بیومدیکال، پژوهش ترجمانی، فناوری سلامت و ارتقای سلامت
زیرساخت‌های شاخص	آزمایشگاه HLA Typing و توالی‌یابی، ژنتیک مولکولی، فلوسیتومتری، سایتوژنتیک، Biobank، واحد فرآوری سلولی، Clean Room، آفرزیس و بانک اهداکنندگان سلول‌های بنیادی ایران
مزیت رقابتی	ترکیب کم‌نظیر بستر بالینی، جمعیت بزرگ بیماران، تجربه HSCT، زیرساخت سلولی و مولکولی، ظرفیت داده و توان توسعه درمان‌های پیشرفته

چشم‌انداز پنج‌ساله ۱۴۰۵–۱۴۰۹

Five-Year Vision (2026–2030)

پژوهشکده انکولوژی، هماتولوژی و سل‌تراپی در افق ۱۴۰۹، به‌عنوان یکی از مراجع ملی و منطقه‌ای پژوهش و نوآوری در سرطان، بیماری‌های خونی، پیوند سلول‌های بنیادی خونساز و درمان‌های پیشرفته شناخته شود؛ به‌گونه‌ای که با تکیه بر پژوهش‌های بنیادی، ترجمانی، بالینی و داده‌محور، یافته‌های علمی را به فناوری، راهنمای بالینی، پروتکل درمانی، ابزار تصمیم‌یار، محصول فناورانه و توصیه سیاستی قابل استفاده در نظام سلامت تبدیل کند.

در این چشم‌انداز، پژوهشکده از یک مجموعه عمدتاً متکی بر پروژه‌های منفرد به یک «نظام پژوهش یکپارچه» حرکت می‌کند که در آن بیمار، نمونه زیستی، داده، آزمایشگاه، کارآزمایی بالینی، فناوری، سیاست‌گذاری و ترجمان دانش به یک زنجیره ارزش پژوهشی متصل هستند.

مأموریت پژوهشی

Research Mission

تولید شواهد علمی معتبر برای پاسخ به نیازهای اولویت‌دار کشور در سرطان، هماتولوژی، پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز و سلول‌درمانی.
توسعه پژوهش‌های ترجمانی از زیست‌شناسی و آزمایشگاه تا تشخیص، درمان و سیاست‌گذاری.
طراحی و اجرای مطالعات بالینی، چندمرکزی، کوهورت و مطالعات مبتنی بر داده و رجیستری.
توسعه درمان‌ها و فناوری‌های پیشرفته شامل سل‌تراپی، ایمونوتراپی، ژن‌درمانی و پزشکی دقیق.
توسعه زیرساخت‌های داده، Biobank و پلتفرم‌های پژوهشی برای تحقیقات آینده.
تبدیل یافته‌های پژوهشی به راهنماهای بالینی، محصولات دانشی، فناوری و توصیه‌های سیاستی.
تربیت پژوهشگران و توسعه شبکه همکاری ملی و بین‌المللی.

اصول راهنمای اولویت‌گذاری پژوهش

Guiding Principles for Research Prioritization

هم‌راستایی با مأموریت پژوهشکده و نیازهای نظام سلامت کشور.

استفاده از مزیت‌های رقابتی و زیرساخت‌های منحصربه‌فرد پژوهشکده.

قابلیت ترجمان به تشخیص، درمان، پروتکل، فناوری یا سیاست.

اثر بالقوه بر بقا، کیفیت زندگی، ایمنی و دسترسی بیماران.

قابلیت اجرای مطالعه در جمعیت ایرانی و تولید شواهد بومی.

قابلیت توسعه به مطالعه چندمرکزی و شبکه‌ای.

نوآوری علمی و فناورانه و امکان توسعه محصول.

امکان تأمین مالی پایدار از گرنت، صنعت، خیرین و همکاری‌های ملی/بین‌المللی.

رعایت اخلاق پژوهش، کیفیت داده، استانداردسازی و بازتولیدپذیری.

۱۰

تقویت مرجعیت علمی و اثرگذاری بر سیاست‌گذاری سلامت.

معماری راهبردی اولویت‌های پژوهشی

پنج خوشه راهبردی سازماندهی‌شده برای جلوگیری از پراکندگی و هم‌پوشانی

خوشه راهبردی	خطوط اصلی پژوهش	خروجی مورد انتظار
۱. سرطان و پزشکی دقیق	سرطان‌شناسی پایه/بالینی/ترجمانی؛ بدخیمی‌های خونی و تومورهای جامد؛ ژنتیک و ژنومیک؛ تشخیص مولکولی؛ biomarker؛ غربالگری و تشخیص زودهنگام	دانش، biomarker، الگوریتم تشخیصی، پروتکل و درمان شخصی‌سازی‌شده
۲. درمان‌های پیشرفته	پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز و سلول‌درمانی	بهبود پیامد پیوند، فرآورده‌های سلولی، کارآزمایی و فناوری
۳. داده، هوش مصنوعی و زیرساخت پژوهش	رجیستری؛ Biobank؛ داده بالینی-مولکولی، سلامت دیجیتال؛ رادیومیکس	پایگاه داده، مدل پیش‌بینی، سامانه تصمیم‌یار و پلتفرم پژوهشی
۴. پژوهش بالینی و ترجمانی	Clinical Trial؛ مطالعات چندمرکزی؛ کوهورت؛ مرور نظام‌مند و متاآنالیز؛ Clinical Research Unit؛ راهنما و پروتکل	شواهد سطح بالا، guideline، protocol و اثرگذاری بالینی
۵. نظام سلامت، بیمار و جامعه	اپیدمیولوژی؛ اقتصاد سلامت؛ سیاست‌گذاری؛ عدالت؛ مراقبت حمایتی/تسکینی؛ survivorship؛ ترجمان دانش و ارتباطات علمی	سیاست اجرایی، ارتقای کیفیت زندگی و اثرگذاری اجتماعی

اولویت اول: بدخیمی‌های خونی و پزشکی دقیق

Priority 1: Hematologic Malignancies & Precision Medicine

زیست‌شناسی سلولی و مولکولی بدخیمی‌های خونی
لوسمی‌های حاد (AML, ALL, CML)، MDS، لنفوم‌ها، مولتیپل میلوما و سایر بدخیمی‌های سلول‌های خونساز
مکانیسم‌های مقاومت به درمان، عود و بیماری باقیمانده
ژنتیک و ژنومیک سرطان، NGS، FISH، پنل‌های مولکولی، karyotyping و molecular pathology
توسعه و اعتبارسنجی روش‌های مولکولی و فلوسیتومتری برای پایش MRD
کشف و اعتبارسنجی biomarkerهای تشخیصی، پیش‌آگهی و پیش‌بینی پاسخ به درمان
پزشکی دقیق و انتخاب درمان بر اساس ویژگی‌های بالینی، مولکولی و ژنومی
تومورهای جامد منتخب و حوزه‌های هم‌راستا با ظرفیت بالینی و آزمایشگاهی پژوهشکده
غربالگری، شناسایی افراد پرخطر، سرطان‌های ارثی، مدل‌های خطر و تشخیص زودهنگام
Liquid biopsy، ctDNA، تصویربرداری پیشرفته، رادیومیکس و AI برای تشخیص و staging

اولویت دوم: پیوند سلول‌های بنیادی خونساز و درمان‌های پیشرفته

Priority 2: HSCT & Advanced Therapies

بهینه‌سازی مسیر درمان بیمار از ارجاع تا پیگیری طولانی‌مدت پس از HSCT
انتخاب اهداکننده، HLA Typing، donor registry و مطالعات پیامد پیوند
conditioning regimen، engraftment، immune reconstitution و عوامل پیش‌بینی‌کننده پیامد
پیشگیری، تشخیص و درمان GVHD
پیشگیری و مدیریت عفونت‌های پس از پیوند، از جمله CMV و عفونت‌های قارچی مهاجم
واکسیناسیون و بازسازی ایمنی پس از HSCT
سلول‌درمانی: NK، CAR-T، CAR-NK، adaptive T-cell therapy و ایمونوتراپی
توسعه و ارزیابی ژن‌درمانی، cancer vaccine و درمان‌های نوین ایمنی
سلول‌های مزانشیمی، پزشکی بازساختی و فرآورده‌های مشتق از سلول (exosome)
استانداردسازی تولید، کنترل کیفیت و مسیر توسعه فرآورده‌های ATMP

اولویت سوم: داده، هوش مصنوعی و زیرساخت‌های پژوهشی

Priority 3: Data, AI & Research Infrastructure

توسعه و یکپارچه‌سازی رجیستری‌های سرطان و HSCT
اتصال داده‌های بالینی، آزمایشگاهی، پاتولوژی، ژنومیک، تصویربرداری و درمان
توسعه و تکمیل Biobank سرطان و پیوند و اتصال نمونه به داده بالینی
Real-world Data و Real-world Evidence برای سرطان و HSCT
توسعه سامانه‌های AI در تشخیص، پیش‌آگهی و تصمیم‌گیری بالینی
توسعه Hematology AI Assistant و ابزارهای تصمیم‌یار بالینی
مدل‌های پیش‌بینی خطر و ابزارهای تصمیم‌یار برای سرطان‌های منتخب
رادیومیکس، تحلیل تصویر و مدل‌های چندمتغیره/چندوجهی
استانداردسازی مدیریت داده، کیفیت داده، حاکمیت داده و دسترسی پژوهشی

اولویت چهارم: پژوهش بالینی، ترجمانی و تولید شواهد

Priority 4: Clinical & Translational Research

کارآزمایی‌های بالینی Phase I تا IV در درمان‌های استاندارد و نوین
مطالعات Randomized Clinical Trial و Comparative Effectiveness
مطالعات چندمرکزی ملی و بین‌المللی
مطالعات کوهورت و longitudinal با استفاده از رجیستری‌ها
Systematic Review، Meta-analysis و تولید شواهد ترکیبی
ایجاد/تقویت Clinical Research Unit و زیرساخت مدیریت کارآزمایی
تدوین و اعتبارسنجی پروتکل‌های درمانی و راهنماهای بالینی بومی
مطالعات ایمنی، سمیت، کیفیت زندگی و patient-reported outcomes
توسعه پژوهش‌های translational از bench به bedside و سپس به policy

۱۰

اولویت پنجم: نظام سلامت، اقتصاد، سیاست‌گذاری، بیمار و جامعه

Priority 5: Health System, Economics, Policy & Society

اپیدمیولوژی سرطان، بروز، شیوع، مرگ‌ومیر، بقا و بار بیماری
هزینه بیماری و هزینه تمام‌شده خدمات سرطان و درمان‌های پیشرفته
Cost-effectiveness، Cost-utility، Cost-benefit و Budget Impact Analysis
Health Technology Assessment (HTA) برای داروها، تجهیزات، سلول‌درمانی و فناوری‌های نوین
پوشش بیمه‌ای، تأمین مالی، خرید راهبردی و کاهش پرداخت از جیب
عدالت در دسترسی به غربالگری، تشخیص، درمان، پیوند و بازتوانی
مراقبت حمایتی و تسکینی، بازتوانی، survivorship و کیفیت زندگی
تجربه بیمار، بار مراقبتی خانواده و مراقبت در منزل
Knowledge Translation، Policy Brief، Clinical Brief، ارتباطات علمی و پاسخ به misinformation
تولید محتوای علمی برای جامعه و توسعه ارتباط با سیاست‌گذاران، رسانه و ذی‌نفعان

۱۱

برنامه‌های پژوهشی بین‌مرکزی و فرابخشی

Cross-Center & Interdisciplinary Research Programs

برنامه فرابخشی	اجزای درگیر	خروجی ۵ ساله پیشنهادی
برنامه جامع AML/ALL	انکولوژی سلول‌های خونساز + HSCT + آزمایشگاه + AI + درمان	کوهورت/رجیستری، مدل خطر، AI assistant، مطالعات درمانی و guideline
برنامه HSCT و Immune Reconstitution	HSCT + سلول‌درمانی + عفونت + ایمونولوژی + داده	پروتکل‌های استاندارد، مدل پیش‌بینی پیامد و مطالعات چندمرکزی
برنامه MRD و Precision Hematology	فلوسیتومتری + مولکولی + ژنتیک + بالین	استاندارد MRD، روش‌های اعتبارسنجی‌شده و الگوریتم تصمیم‌گیری
برنامه ATMP و سل‌تراپی	سل‌تراپی + آزمایشگاه + بالین + اقتصاد سلامت + صنعت	محصول/فرآورده، مطالعه پیش‌بالینی/بالینی، مسیر تجاری‌سازی و HTA
برنامه سرطان و AI	انکولوژی + تصویربرداری/آزمایشگاه + داده + مهندسی/AI	مدل‌های تشخیصی و پیش‌بینی، CDSS و مطالعات اعتبارسنجی
برنامه Biobank و داده	تمام مراکز + آزمایشگاه + رجیستری + آمار	Biobank متصل به داده و پلتفرم پژوهش داده‌محور
برنامه سیاست‌گذاری سرطان	اپیدمیولوژی + اقتصاد + بالین + مدیریت سلامت	Policy Brief، HTA، مدل اقتصادی و پیشنهاد سیاستی
برنامه ترجمان دانش	شورای پژوهشی + دپارتمان‌ها + ارتباطات	محصولات دانشی، guideline، رسانه علمی و ارزیابی اثرگذاری

۱۲

نظام پیشنهادی اولویت‌گذاری و انتخاب طرح‌های پژوهشی

ماتریس امتیازدهی استاندارد برای تخصیص بهینه منابع

معیار	وزن پیشنهادی	سؤال کلیدی
هم‌راستایی با اولویت‌های پژوهشکده	۲۰٪	آیا طرح در یکی از پنج خوشه و خطوط مصوب قرار می‌گیرد؟
اهمیت مسئله و بار بیماری	۱۵٪	آیا مسئله از نظر بالینی/سلامت عمومی مهم است؟
مزیت رقابتی پژوهشکده	۱۵٪	آیا پژوهشکده زیرساخت/جمعیت/نمونه یا تخصص منحصربه‌فرد دارد؟
اثرگذاری و ترجمان	۱۵٪	آیا خروجی قابلیت اثر بر درمان، guideline، فناوری یا سیاست دارد؟
نوآوری علمی/فناورانه	۱۰٪	آیا دانش/فناوری جدید تولید می‌کند؟
امکان اجرا و کیفیت روش‌شناسی	۱۰٪	آیا نمونه، تیم، زمان و روش مناسب فراهم است؟
قابلیت جذب منابع	۵٪	آیا ظرفیت گرنت، صنعت، خیرین یا همکاری بین‌المللی وجود دارد؟
قابلیت چندمرکزی/بین‌المللی	۵٪	آیا قابلیت توسعه شبکه‌ای دارد؟
اخلاق، ایمنی و حکمرانی داده	۵٪	آیا الزامات اخلاقی، ایمنی و داده‌ای قابل مدیریت است؟

۱۳

سبد پژوهشی پیشنهادی

توزیع متوازن منابع پژوهشی در پنج حوزه کلیدی

نوع پژوهش	سهم پیشنهادی	کارکرد
پژوهش‌های راهبردی و مسئله‌محور	۲۰٪	پاسخ به نیازهای ملی و سیاستی
پژوهش‌های ترجمانی و فناوری	۲۵٪	تبدیل یافته به محصول/روش/فناوری
مطالعات بالینی و چندمرکزی	۲۵٪	تولید شواهد و بهبود مراقبت
پژوهش‌های داده‌محور و AI	۱۵٪	توسعه مدل و زیرساخت تصمیم‌گیری
پژوهش‌های بنیادی و اکتشافی	۱۵٪	ایجاد دانش پایه و بستر نوآوری

این درصدها «پیشنهاد مدیریتی» هستند و باید بر اساس بودجه، ظرفیت نیروی انسانی، سیاست‌های دانشگاه و عملکرد سالانه بازتنظیم شوند.

۱۴

نقشه راه پنج‌ساله ۱۴۰۵–۱۴۰۹

Strategic Roadmap 2026–2030

۱۴۰۵

سال سازماندهی و هم‌راستاسازی

تمرکز: حکمرانی پژوهش و اولویت‌گذاری
اقدامات: تصویب اولویت‌ها، تشکیل کمیته، نقشه طرح‌های موجود، استانداردسازی فرم‌ها، تعریف برنامه‌های فرابخشی، طراحی داشبورد پژوهشی
خروجی: نظام اولویت‌گذاری مصوب و سبد پروژه‌های هم‌راستا

۱۴۰۶

سال زیرساخت و داده

تمرکز: Registry + Biobank + Clinical Research
اقدامات: استانداردسازی داده، اتصال رجیستری، تعریف کوهورت‌های محوری، SOPهای داده و نمونه
خروجی: پلتفرم داده/نمونه و چند کوهورت محوری

۱۴۰۷

سال ترجمان و مطالعات چندمرکزی

تمرکز: Clinical/Translational Research
اقدامات: اجرای مطالعات چندمرکزی، کارآزمایی‌های اولویت‌دار، guideline، مدل‌های AI، پروژه‌های ATMP
خروجی: مطالعات ملی/بین‌المللی و محصولات دانشی

۱۴۰۸

سال فناوری و تجاری‌سازی

تمرکز: Innovation + Industry
اقدامات: ثبت پتنت، توسعه محصول، همکاری با صنعت، HTA، مدل اقتصادی، مسیر انتقال فناوری
خروجی: محصول/فناوری قابل توسعه و پرونده‌های انتقال فناوری

۱۴۰۹

سال مرجعیت و اثرگذاری

تمرکز: National/Regional Reference
اقدامات: شبکه‌های بین‌المللی، مطالعات رهبری‌شده، گزارش اثرگذاری، سیاست‌های ملی، ارزیابی برنامه پنج‌ساله
خروجی: مرجعیت علمی، شبکه پژوهشی و شواهد اثرگذاری

۱۵

شاخص‌های کلیدی عملکرد پژوهشی (KPI)

Key Performance Indicators

پژوهش

افزایش سالانه و تمرکز بر طرح‌های هم‌راستا

تعداد طرح‌های اولویت‌دار مصوب و اجراشده

بالینی

حداقل یک روند افزایشی سالانه؛ هدف رسمی بر اساس ظرفیت

تعداد کارآزمایی‌ها و مطالعات چندمرکزی

داده

تکمیل و اتصال رجیستری‌های محوری

رجیستری‌های فعال و استانداردشده

Biobank

رشد سالانه و استانداردسازی دسترسی

تعداد نمونه‌های قابل استفاده و متصل به داده

فناوری

افزایش خروجی‌های قابل انتقال

پتنت، محصول، نرم‌افزار یا دانش فنی

ترجمان

تبدیل نتایج پژوهش به محصول کاربردی

Guideline، Policy Brief و محصولات دانشی

تمرکز بر موارد استفاده بالینی با داده معتبر

مدل/سامانه اعتبارسنجی‌شده

گرنت

تنوع‌بخشی منابع و افزایش سهم منابع رقابتی

منابع جذب‌شده از داخل/خارج/صنعت

بین‌الملل

افزایش پروژه‌های رهبری‌شده و مشارکت راهبردی

پروژه‌های مشترک فعال و شبکه‌های تخصصی

اثرگذاری

گزارش سالانه اثرگذاری پژوهشکده

شواهد تغییر در پروتکل، خدمت، سیاست یا کیفیت مراقبت

۱۶

ساختار حکمرانی پیشنهادی برای اجرای اولویت‌ها

Proposed Governance Structure

🏛️

شورای تحقیقات و فناوری پژوهشکده

تصویب اولویت‌ها، سبد سالانه طرح‌ها، تخصیص راهبردی منابع و پایش عملکرد.

🎯

کمیته اولویت‌گذاری پژوهش

امتیازدهی طرح‌ها، به‌روزرسانی نقشه نیازها و پیشنهاد بازنگری اولویت‌ها.

🗄️

کمیته داده و Biobank

استانداردسازی داده/نمونه، حاکمیت داده و تسهیل دسترسی پژوهشی.

🔬

کمیته پژوهش‌های بالینی و چندمرکزی

توسعه Clinical Research Unit، شبکه مراکز همکار و مدیریت مطالعات.

💡

کمیته نوآوری و انتقال فناوری

پتنت، مالکیت فکری، همکاری با صنعت، تجاری‌سازی و توسعه محصول.

📜

کمیته سیاست‌گذاری و ترجمان دانش

Policy Brief، guideline، میز سیاستی و ارتباط با وزارت بهداشت و بیمه‌ها.

🏢

دپارتمان‌ها و مراکز تحقیقاتی

مالکیت علمی خطوط پژوهشی و اجرای پروژه‌ها.

📊

واحد پایش / دبیرخانه پژوهش

داشبورد، گزارش‌های فصلی و سالانه و ثبت خروجی‌ها.

۱۷

ارتباط سه مرکز تحقیقاتی با معماری پژوهشکده

Alignment of Three Research Centers with Institute Architecture

مرکز	نقش محوری در سبد پژوهشکده	حوزه‌های مشترک
مرکز تحقیقات هماتولوژی، انکولوژی و پیوند مغز استخوان	HSCT، بدخیمی‌های خونی، مطالعات بالینی انکولوژی، پیامدهای پیوند، عوارض و سیاست‌گذاری بالینی	AI، رجیستری، Biobank، اقتصاد سلامت، مطالعات چندمرکزی، Precision Medicine، Clinical Trial
مرکز تحقیقات بدخیمی‌های سلول‌های خونساز	زیست‌شناسی و درمان بدخیمی‌های خونی، biomarker، MRD، ژنتیک و درمان‌های نوین	Precision Medicine، AI، Clinical Trial، translational research
مرکز تحقیقات سلول‌درمانی و پیوند سلول‌های بنیادی خونساز	سل‌تراپی، ایمونوتراپی، CAR-T/CAR-NK، NK، MSC، Exosomes، ژن‌درمانی و بازساختی	ATMP، Biobank، کارآزمایی، صنعت، HTA و تجاری‌سازی

۱۸

نمونه خطوط پژوهشی و خروجی‌های اولویت‌دار

Priority Research Lines to Preserve & Expand

سامانه‌های هوش مصنوعی برای پشتیبانی از تشخیص، درمان و آموزش در لوسمی‌های حاد
مسیرهای بالینی هوشمند برای تشخیص و درمان AML/ALL
مطالعات ریسک‌سنجی سرطان و توسعه/اعتبارسنجی مدل‌های خطر در جمعیت ایرانی
مطالعات MRD و استانداردسازی سنجش بیماری حداقل قابل اندازه‌گیری
پروژه‌های مرتبط با HLA Typing، donor registry و بانک اهداکنندگان سلول‌های بنیادی
مطالعات GVHD و مداخلات پیشگیرانه/درمانی پس از HSCT
مطالعات عفونت‌ها، CMV، عفونت‌های قارچی و راهبردهای پیشگیری در بیماران هماتولوژیک و پیوندی
تدوین دستورالعمل واکسیناسیون و گایدلاین عفونت‌های قارچی
مطالعات واکسیناسیون و بازسازی ایمنی پس از HSCT
NK-cell therapy، CAR-T/CAR-NK و سایر رویکردهای adoptive cell therapy
توسعه و مهندسی اگزوزوم و فرآورده‌های مشتق از سلول برای کاربردهای درمانی
پروژه‌های توسعه و اعتبارسنجی فرآورده‌های سلولی و ATMP
کارآزمایی‌های بالینی و مطالعات چندمرکزی در درمان‌های استاندارد و نوین
مطالعات هزینه‌اثربخشی، بار اقتصادی، HTA و سیاست‌گذاری سرطان/HSCT/سلول‌درمانی
تدوین راهنماهای بالینی و شناسنامه خدمات ملی در حوزه‌های HSCT، عفونت، HLA، آفرزیس و درمان‌های مرتبط
برنامه‌های ترجمان دانش، آموزش پژوهشی، تولید محتوای علمی و ارتباط با سیاست‌گذاران و جامعه

۱۹

ریسک‌های راهبردی و پاسخ پژوهشی

Strategic Risks & Mitigation Responses

ریسک	اثر بر پژوهش	پاسخ پیشنهادی
محدودیت و ناپایداری منابع مالی	کاهش تداوم پروژه‌ها و زیرساخت	تنوع منابع: گرنت، صنعت، خیرین، پروژه‌های بین‌المللی و قراردادهای پژوهشی
مهاجرت/کمبود نیروی متخصص	کاهش ظرفیت اجرایی	فلوشیپ پژوهشی، جذب پژوهشگر، شبکه همکاری و برنامه جانشین‌پروری
پراکنده‌کاری و موازی‌کاری	هدررفت منابع و کاهش اثرگذاری	پنج خوشه راهبردی، برنامه‌های فرابخشی و نظام امتیازدهی
جزیره‌ای بودن داده‌ها	کاهش قابلیت مطالعات بزرگ	حاکمیت داده، استانداردسازی و اتصال رجیستری/Biobank
ضعف انتقال فناوری	تبدیل نشدن پژوهش به محصول	دفتر/کمیته انتقال فناوری، IP و همکاری با صنعت
تأخیر در مجوزها	طولانی شدن مطالعات بالینی	برنامه‌ریزی زودهنگام و مسیر مشخص تعامل با نهادهای ذی‌ربط
افزایش هزینه تجهیزات و مواد	کاهش امکان انجام پژوهش	اشتراک زیرساخت، خرید راهبردی و اولویت دادن به پروژه‌های با مزیت داخلی

۲۰

سازوکار بازنگری سالانه اولویت‌ها

Annual Review Mechanism

در پایان هر سال، عملکرد هر خط پژوهشی بر اساس KPIها، خروجی علمی، اثرگذاری و جذب منابع ارزیابی شود.
موضوعات جدید فناورانه یا نیازهای جدید نظام سلامت با یک فرایند horizon scanning شناسایی شوند.
اولویت‌ها در صورت تغییر بار بیماری، سیاست‌های وزارت بهداشت یا ظهور فناوری‌های جدید به‌روزرسانی شوند.
پروژه‌های کم‌اثر یا فاقد پیشرفت از سبد راهبردی خارج یا بازطراحی شوند.
سبد سال بعد با توجه به ظرفیت بودجه، نیروی انسانی و زیرساخت تصویب شود.
گزارش سالانه «وضعیت پژوهش و اثرگذاری پژوهشکده» منتشر و مبنای برنامه سال بعد قرار گیرد.

۲۱

نسخه کوتاه و رسمی برای درج در فرم‌های سازمانی

Official Summary for Organizational Forms

اولویت‌های پژوهشی پژوهشکده انکولوژی، هماتولوژی و سل‌تراپی در افق پنج‌ساله عبارت‌اند از:

۱. سرطان و پزشکی دقیق: سرطان‌شناسی پایه، بالینی و ترجمانی، بدخیمی‌های خونی و تومورهای جامد، ژنتیک و ژنومیک، تشخیص مولکولی و پیشرفته، biomarker، پزشکی شخصی‌سازی‌شده و غربالگری و تشخیص زودهنگام.

۲. پیوند سلول‌های بنیادی خونساز و درمان‌های پیشرفته: HSCT، HLA، MRD، GVHD، عوارض و بازسازی ایمنی، سلول‌درمانی، CAR-T/CAR-NK، NK، ژن‌درمانی، ایمونوتراپی و پزشکی بازساختی.

۳. داده، هوش مصنوعی و فناوری سلامت: رجیستری، Biobank، پایگاه‌های داده بالینی-مولکولی، Real-world Evidence، هوش مصنوعی، سلامت دیجیتال و سامانه‌های تصمیم‌یار بالینی.

۴. پژوهش بالینی و ترجمانی: کارآزمایی‌های بالینی، مطالعات چندمرکزی، کوهورت، مرورهای نظام‌مند و متاآنالیز، توسعه راهنماهای بالینی، پروتکل‌ها و انتقال یافته‌های پژوهشی به بالین.

۵. نظام سلامت، اقتصاد، سیاست‌گذاری و سلامت بیمار: اپیدمیولوژی سرطان، اقتصاد سلامت، HTA، سیاست‌گذاری، عدالت در سلامت، مراقبت حمایتی و تسکینی، کیفیت زندگی، survivorship و ترجمان دانش.

۲۲

۱۰ اقدام اولویت‌دار برای شروع برنامه پنج‌ساله

Top 10 Priority Actions to Launch the Five-Year Plan

تصویب رسمی پنج خوشه و خطوط پژوهشی زیرمجموعه در شورای پژوهشی پژوهشکده.
تهیه نقشه کامل طرح‌های جاری و دسته‌بندی آن‌ها بر اساس پنج خوشه.
تشکیل کمیته اولویت‌گذاری و استقرار ماتریس امتیازدهی طرح‌ها.
طراحی نقشه راه Registry + Biobank + داده بالینی-مولکولی.
تقویت Clinical Research Unit و شبکه مطالعات چندمرکزی.
تعریف حداقل ۵ برنامه پژوهشی فرابخشی با مالکیت مشترک مراکز.
ایجاد سبد مشخص پروژه‌های AI و سلامت دیجیتال با تمرکز بر موارد استفاده قابل اعتبارسنجی.
ایجاد مسیر مشخص برای ATMP، مالکیت فکری، پتنت و همکاری با صنعت.
تشکیل کمیته ترجمان دانش و تبدیل نتایج اولویت‌دار به guideline، Policy Brief و محصولات ارتباطی.
راه‌اندازی داشبورد پایش پژوهشکده و گزارش سالانه عملکرد و اثرگذاری.

۲۳

جمع‌بندی نهایی

Final Conclusion

پیشنهاد این سند آن است که پژوهشکده در افق ۱۴۰۵–۱۴۰۹، پژوهش خود را نه بر اساس فهرستی از بیماری‌ها یا فناوری‌های منفرد، بلکه بر اساس یک معماری «مسئله–داده–نمونه–تشخیص–درمان–پیامد–سیاست» سازماندهی کند. بدین ترتیب، سه مرکز تحقیقاتی زیرمجموعه ضمن حفظ هویت تخصصی خود، در قالب برنامه‌های مشترک پژوهشی به یکدیگر متصل می‌شوند.

هسته تمایز پژوهشکده در پنج سال آینده باید بر چهار مزیت استوار باشد: جمعیت بزرگ و ارزشمند بیماران و سابقه HSCT؛ زیرساخت‌های سلولی، مولکولی و HLA؛ ظرفیت توسعه سل‌تراپی و درمان‌های پیشرفته؛ و توان ایجاد پیوند میان پژوهش بالینی، داده، فناوری و سیاست‌گذاری.

هدف نهایی، افزایش صرف تعداد مقاله نیست؛ بلکه افزایش سهم پژوهشکده در تولید شواهد باکیفیت، بهبود پیامد بیماران، توسعه فناوری، تدوین راهنما و سیاست، جذب منابع، ایجاد شبکه‌های ملی و بین‌المللی و تبدیل شدن به مرجع علمی قابل اتکا در حوزه سرطان، هماتولوژی، HSCT و سل‌تراپی است.

پژوهشکده انکولوژی،هماتولوژی و سل تراپی

دانشگاه علوم پزشکی تهران